 W stolicy Hiszpanii, sprawującej w 2007 roku przewodnictwo w Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, w dniu 30 listopada 2007 roku zapadła historyczna decyzja - po raz pierwszy w historii OBWE na funkcję przewodniczącego jednogłośnie wybrano wspólnego kandydata Wspólnoty Niepodległych Państw - Republikę Kazachstanu
W okresach rozdzielających spotkania głów państw członkowskich OBWE decyzje kierownicze i rządzenie Organizacją Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie należą do Rady Ministrów Spraw Zagranicznych. Rada zbiera się raz do roku i zgodnie ze zwyczajem rozpatruje zagadnienia związane z działalnością organizacji, przeprowadza kontrolę oraz ocenę jej działalności, podejmuje stosowne decyzje. Spotkania te służą m.in. zapewnieniu realnego związku między decyzjami politycznymi podejmowanymi na wysokim szczeblu a codziennym funkcjonowaniem organizacji. Są swego rodzaju "punktem odniesienia" dla innych instytucji.
Motor rozwoju WNP
Decyzja 56 państw członkowskich organizacji, przyznająca właśnie Kazachstanowi funkcję przewodniczącego OBWE w 2010 roku, nie jest przypadkowa. Po pierwsze Kazachstan, obchodzący 16 grudnia szesnastolecie swojej niepodległości, w ciągu stosunkowo krótkiego czasu osiągnął imponujące sukcesy w dziedzinie budowy świeckiego, demokratycznego i nowoczesnego państwa z otwartym i niezależnym społeczeństwem obywatelskim. Od momentu uzyskania niepodległości Kazachstan, państwo dysponujące ogromnym potencjałem gospodarczym, stał się jednym z motorów rozwoju w całej przestrzeni WNP.
W ostatnich latach Kazachstan wciąż odnotowuje wysokie wskaźniki wzrostu: w 2006 roku Produkt Krajowy Brutto zwiększył się o 9 proc., inwestycje w kapitał podstawowy o 25 proc., ogół produkcji przemysłowej o 7 proc. Dziś PKB na głowę mieszkańca wynosi w tym kraju prawie 7 tys. dolarów. Kazachstan zdecydowanie wyprzedza swoich sąsiadów z krajów WNP, jeśli chodzi o tempo wprowadzania reform gospodarczych i politycznych.
Zgodnie z zasadami
Niezależnie od szybkości rozwoju gospodarczego należy dziś podkreślić, że Kazachstan przeszedł do nowego etapu modernizacji politycznej, udowadniając swoją niezachwianą gotowość postępowania zgodnie z zasadami OBWE. Etap ten charakteryzuje się nadaniem większej roli parlamentowi i zwiększeniem wagi partii politycznych w systemie rządzenia państwem. Jest to efekt szeroko zakrojonych reform konstytucyjnych zainicjowanych przez prezydenta Kazachstanu Nursułtana Nazarbajewa. W nowej konstytucji, przyjętej w ramach programu modernizacji politycznej państwa, zapisano tak istotne zmiany w systemie politycznym kraju, jak skrócenie kadencji prezydenckiej z 7 do 5 lat i wydłużenie ważności mandatów izby niższej parlamentu z 4 do 5 lat.
Republika Kazachstanu zawsze z uwagą odnosiła się do rekomendacji OBWE i uwzględniała je w procesie przekształceń społecznych i politycznych w kraju. Rekomendacje te dotyczyły stworzenia praktyki prawnej i ustaw traktujących o przebiegu wyborów, a także pozycji środków masowego przekazu, partii politycznych i samorządów. W ramach przeprowadzonych w tym roku reform wzmocniona została ochrona prawna obywatela. Powstanie instytucji obywatelskich stało się gwarancją ochrony interesów społecznych.
Nowe uchwały
Kazachstan nie zamierza na tym poprzestać. W 2008 roku podjęte zostaną kolejne kroki zmierzające do liberalizacji procedur rejestracyjnych środków masowego przekazu. Prace w tym kierunku prowadzone są przez rząd i społeczność dziennikarzy. Kazachstan będzie kontynuować prace nad implementacją rekomendacji Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OBWE w sferze wyborów i ustawodawstwa dotyczącego partii politycznych. Planuje się, że na bazie rekomendacji wypracowanych w procesie szerokiej dyskusji Centralna Komisja Wyborcza Republiki Kazachstanu przygotuje pakiet rekomendacji, które zostaną rozpatrzone przez rząd już w nadchodzącym roku.
Jednym z kroków, mających na celu zwiększenie roli społeczeństwa obywatelskiego w rządzeniu państwem, stała się uchwała przyjęta 14 listopada 2007 roku przez niższą izbę parlamentu - Mażylis, o utworzeniu Izby Społecznej Kazachstanu. Nowa instytucja stanowi społeczną płaszczyznę dialogową, pozwalającą wszystkim zainteresowanym stronom prezentować swój punkt widzenia na temat gospodarczego i politycznego rozwoju państwa oraz wypracowywać mechanizmy rozwiązywania problemów.
Lider rozwoju regionalnego
Z drugiej strony Kazachstan przedstawił Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie swoją wizję jej rozwoju opartą na rozwoju wszystkich trzech wymiarów działalności OBWE bez umniejszania roli i znaczenia któregokolwiek z nich. Tym niemniej Kazachstan stoi na stanowisku, że wymiar humanitarny jest najważniejszym kierunkiem prac naszej wspólnej organizacji. Należy kontynuować idące w tym kierunku działania, ponieważ sprzyjają one umocnieniu demokracji we wszystkich państwach członkowskich.
W ramach swojego przewodnictwa w OBWE Kazachstan w 2010 roku zacieśni także współpracę w zakresie przeprowadzania reform demokratycznych i społeczno-gospodarczych w najważniejszym - z punktu widzenia bezpieczeństwa - regionie Azji Centralnej. Kazachstan, będąc liderem rozwoju regionalnego, chce stać się również krajem pośredniczącym w budowaniu wzajemnego zrozumienia między Europą i państwami regionu centralnoazjatyckiego w zakresie demokracji i budowania społeczeństwa obywatelskiego, praw człowieka, a także realizacji projektów regionalnych w dziedzinie przeciwdziałania współczesnym zagrożeniom i wyzwaniom.
Polityka stabilizacji
Jesteśmy przekonani, że Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie będzie nadal odgrywać ważną i pożyteczną rolę platformy dla uzgadniania stanowisk, wypracowywania wspólnych decyzji i wymiany doświadczeń, a także dialogu politycznego. Jesteśmy wobec tego przekonani, że bardzo przydatne może okazać się doświadczenie Kazachstanu jako państwa skutecznie prowadzącego politykę zgody między przedstawicielami różnych narodów i religii, państwa, w którym na co dzień wcielane są w życie zasady tolerancji.
OBWE, utworzona niegdyś jako ciało mające rozładowywać napięcia pomiędzy krajami i narodami, powinna pozostać funkcjonującym mechanizmem sprzyjającym implementacji międzynarodowych instrumentów utrzymywania bezpieczeństwa wojskowego i politycznego. Kazachstan - kraj działający aktywnie na rzecz bezpieczeństwa regionalnego, który dobrowolnie zrezygnował z czwartego na świecie pod względem siły arsenału jądrowego - będzie kontynuować politykę wspierania stabilizacji. Popieramy inicjatywy mające na celu wzmocnienie roli organizacji w procesie pokojowym w Afganistanie. Jesteśmy przekonani, że należy podjąć pilne działania, które zmierzać będą do realizacji priorytetowych dla Afganistanu programów społeczno-ekonomicznych.
Euroazjatycka twarz OBWE
Kazachstan jest dumny ze swoich doświadczeń z wprowadzania reform gospodarczych, a także z rozwiązywania niezwykle trudnych problemów ekologicznych dawnego poligonu jądrowego w Semipałatyńsku oraz Morza Aralskiego. Uważamy, że organizacja powinna wyraźnie podnieść swoją aktywność na polach gospodarki i ekologii.
Dziś Kazachstan uważany jest za gwaranta rozwoju i stabilizacji całej Azji Centralnej. Jest też kluczowym partnerem OBWE w regionie. Dzięki przewodnictwu Kazachstanu organizacja przyobleka nową "euroazjatycką twarz". W związku z tym możliwe stanie się nowe podejście do rozwiązania szeregu zastarzałych międzynarodowych konfliktów, takich jak te w Kosowie czy na Cyprze. Tylko Kazachstan może dziś przyjąć wyjątkową rolę mediatora między społecznościami muzułmańskimi a europejskimi. A to w niemałym stopniu będzie sprzyjać rozwiązywaniu wielu aktualnych problemów w przestrzeni euroazjatyckiej.
Podziękowania Polakom
Kazachstan, jako aktywny członek OBWE, ma świadomość wielkiej odpowiedzialności za przyszłość naszej organizacji. Wierzymy, że OBWE zaadaptuje się do nowej rzeczywistości, zachowa swój autorytet na arenie międzynarodowej i stanie się odnowioną platformą dialogu łączącą przestrzeń euroatlantycką z euroazjatycką.
Odnosząc się do wielkiej pracy, która doprowadziła do wyniesienia Kazachstanu na pozycję przewodniczącego organizacji Aleksiej Wołkow - ambasador Kazachstanu w Polsce, wyraził szczególnie podziękowania Polsce za wsparcie w tej kwestii i pracę, mającą na celu osiągnięcie konsensusu wśród państw członkowskich OBWE. Podziękowania należą się także pracownikom Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OBWE w Warszawie, a szczególnie jego dyrektorowi Christianowi Strohalowi, za wsparcie okazane kazachskim dyplomatom pracującym nad realizacją tego ważnego zadania.
Źródło informacji: Ambasada Republiki Kazachstanu w Polsce |
