 Siedzący nad brzegiem oceanu chłopak pyta widzów, czy ktokolwiek z nich jest gotów wysłuchać jego opowieści o niezwykłej dziewczynie, choć wkrótce rusza do Stanów odszukać ojca. Z kolei płynąca łódką po jednej z greckich zatok dziewczyna szykuje się do wyjścia za mąż i marzy, by na ślubie pojawił się jej ojciec. W tym celu wysyła zaproszenia do? trzech potencjalnych kandydatów - mężczyzn, z którymi jej matka miała romans przed 20 laty. Pierwsza scena pochodzi z filmu "Across the Universe", druga z "Mamma Mia!" Wspólną cechą obu tytułów jest wykorzystanie w scenariuszu piosenek wciąż popularnych zespołów: The Beatles i Abba
Jerzy Bojanowicz
W 1973 roku kwartet Björn, Benny, Agnetha i Frida wziął udział w szwedzkich eliminacjach do konkursu piosenki Eurowizji. Zaśpiewali "Ring, Ring" i zdobyli trzecie miejsce. Rok później kwartet, który za namową menadżera Stiga Andersona przyjął nazwę Abba, na Eurovision Song Contest w Brighton zaśpiewał "Waterloo". I zaczęła się trwająca praktycznie do dziś "abbamania", choć w grudniu 1982 roku, po wydaniu albumu "Visitors", zespół oficjalne się rozwiązał. Warto przypomnieć, że w listopadzie 1976 roku Szwedzi pojawili się w programie TVP "Studio 2", a następnie na nocnej konferencji prasowej w warszawskim Novotelu. Pamiętam jak dziennikarze pytali członków zespołu, ile zarabiają (dla szwedzkiej gospodarki przychody z eksportu ich płyt były większe niż z eksportu samochodów volvo!) i na co wydają pieniądze. Kiedy padło pytanie, co robią w wolnym czasie, zdenerwowana Frida powiedziała: - Liczymy pieniądze!!!
Po rozwiązaniu zespołu Benny Andersson i Björn Ulvaeus współpracowali między innymi z Timem Ricem przy musicalu "Chess". Zespół nie dał się skusić na wspólny występ - ponoć proponowano mu okrągły milion dolarów. Nawet w 2005 roku, kiedy w Kopenhadze odbył się jubileuszowy koncert z okazji 50-lecia Eurowizji, żaden z członków legendarnej grupy nie pojawił się na imprezie, a spośród 50 festiwalowych hitów najpierw wybrano 14, a następnie ten jedyny. Wygrało? "Waterloo", a nagrodę odebrał przedstawiciel szwedzkiego oddziału Universal Music.
O ile jednak "Across the Universe" był oryginalną produkcją (reżyseria i pomysł Julie Taylor), to Phyllida Lloyd (reżyseria) i Catherine Johnson przeniosły na ekran musical, który po raz pierwszy wystawiły w 1999 roku na deskach londyńskiego teatru Prince Edward. W 2001 roku spektakl trafił na Broadway (Winter Garden Theater), a następnie ruszył na podbój USA (przedstawienia w ponad 140 miastach) i świata, między innymi: Madrytu, Moskwy, Stuttgartu, Melbourne, Utrechtu i Kopenhagi.
Ponadczasowe piosenki
"Mamma Mia!" z jednej strony wykorzystuje popularność szwedzkiej grupy Abba, która na świecie sprzedała ponad 370 milionów płyt, a z drugiej - nostalgię za epoką dzieci kwiatów, a właściwie chęcią dowiedzenia się, jak ułożyło się im życie.
Musical na całym świecie obejrzało ponad 30 milionów widzów. Choć siłą sprawczą całego zamieszania jest Sophie, grana przez 23-letnią Amandę Seyfried (w dorobku ma Brązowego Lamparta na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Locarno w 2005 roku dla najlepszej aktorki za rolę w filmie "Nine Lives" i MTV Movie Award 2005 za najlepszy team na ekranie - "Mean Girls"), to wszystko toczy się wokół jej matki Donny i lekko zwariowanych przyjaciółek (Rosie - Julie Walters i Tanya - Christine Baranski). Okazuje się, że Meryl Streep także nieźle śpiewa, o czym można się przekonać, słuchając jej solowych interpretacji takich hitów, jak "Money, Money, Money", "Mamma Mia" i "The Winner Takes It All". - Te piosenki są ponadczasowe - mówi Streep, która widziała musical w Nowym Jorku. - Po prostu przepełniają całe ciało. Kiedy miałam się ich nauczyć, okazało się, że znam każdą z nich. Mają świetne słowa i wspaniałe melodie.
Gorzej z partiami męskimi. Potencjalnych ojców grają Pierce Brosnan (niedawny Bond), który - jak wspomina - początkowo był przerażony na samą myśl, że będzie musiał śpiewać i tańczyć, Stellan Skarsgard (między innymi "Piraci z Karaibów: Skrzynia umarlaka" i "Piraci z Karaibów: Na krańcu świata"), dla którego istotnym wyzwaniem były sceny taneczne (- Nie robiłem tego na trzeźwo od 30 lat - powiedział aktor) i Colin Firth (między innymi dwie części "Dziennika Bridget Jones"), którzy jednak nie mają aż takich talentów wokalnych.
Ścieżka dźwiękowa liczy ponad 20 przebojów grupy Abba. Niektóre piosenki słyszymy w wersji instrumentalnej, jak na przykład: "Knowing Me", Knowing You czy "Gimme! Gimme! Gimme!", a następnie w wykonaniu niemal wszystkich głównych bohaterów filmu (podobnie jak "Voulez-Vous", "I Do, I Do", "When All Is Said And Done" i "I Have a Dream"). W filmie istotną rolę odgrywają plenery. Po realizacji w studiu Pinewood ekipa przeniosła się do Grecji - pierwsze sceny realizowano na wyspie Skiathos, kolejnym etapem była Skopelos, a następnie Damouhari.
Każdy słuchał Abby
Wśród interpretatorów piosenek Beatlesów byli między innymi: Joe Cocker, Bono i Jeff Beck, co uatrakcyjniło soundtrack "Across the Universe" (nominowany do tegorocznego Oscara za kostiumy, w 2007 roku na Międzynarodowym Festiwal Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych Camerimage w Łodzi film zdobył Srebrną Żabę). Czy takim magnesem będą wokalne popisy Streep i Brosnana, przyznającego, że piosenki Abby mają ponadczasowe teksty, które dawały radość całemu pokoleniu: - Każdy ma swoją ulubioną piosenkę. Każdy słuchał Abby, tańczył do jej piosenek i je śpiewał. Ludzie uwielbiają te piosenki i mają dla nich miejsce w swoich sercach. Zdaję sobie sprawę, że w musicalu bohaterowie muszą nie tylko tańczyć i recytować, lecz także śpiewać. Sądzę że wybrednym wokalne niedostatki wynagrodzą wciąż złote przeboje Abby (niektóre w nieco odmiennych aranżacjach). Przypomnę że piosenki tej grupy były "bohaterem" australijskiego filmu "Wesele Muriel" (P.J. Hogan, 1994) z Toni Colette, która w samotności słuchała nagrań grupy Abba i też marzyła o ślubie.
Reżyserka, podsumowując swój film, stwierdziła, że ta opowieść to baśń. - Dotyka w widzach czegoś fundamentalnego - ich tożsamości, straconych rodziców, utraconych dzieci. To bardzo epicka historia. A Streep pointuje krótko: - Film opowiada o błędach z przeszłości - naszych żalach, marzeniach, nadziejach, szczęściu, o tym, czym wszyscy żyjemy.
Dla młodszych i starszych
Premiera "Mamma Mia!" odbyła się 30 czerwca w Londynie. Na ekrany kin amerykańskich film trafił dopiero 16 lipca, dzień po pokazaniu go na festiwalu w Karlowych Varach. Polska premiera odbyła się tego samego dnia co w Meksyku i Południowej Afryce, a rosyjska 25 września. Na 3 października zaplanowano premierę we Włoszech, a 30 stycznia - w Japonii. Natomiast 5 września film zainaugurował 34. Festiwal Filmów Amerykańskich w Deauville (Francja). Został pokazany poza konkursem, a projekcję uświetnili reżyserka Phyllida Lloyd oraz Benny Andersson i Björn Ulvaeus.
Porównując obie produkcje warto dodać, że nie należały one do wysokobudżetowych: "Mamma Mia!" kosztowała 54 miliony dolarów (odnośnie do "Across the Universe" brak danych), ale w tzw. weekend otwarcia zebrała 27,8 milionów dolarów, a na całym świecie - 519, natomiast drugi film tylko (odpowiednio): tysiące dolarów i 24,3 tysiące dolarów. Czy to znaczy, że piosenki Abby mają większą sile przyciągania niż Beatles? Raczej jest to zasługa scenariusza, w którym i młody, i stary znajdzie coś dla siebie. Zwłaszcza, że - jak mówi producentka filmu: - Piosenki Abby są niesamowicie dostępne i uniwersalne. Każdy może się do nich odnieść.
***
A może w ślady Lloyd bądź Taylora pójdzie któryś z polskich filmowców? Przypomnę, że w 2002 roku Andrzej Strzelecki wyreżyserował według własnego scenariusza widowisko muzyczne "Kwiaty we włosach", wykorzystujące piosenki Czerwonych Gitar.
Fot. Universal Pictures 
|
